Phòng tay chân miệng và sốt xuất huyết cho bé dưới 2 tuổi

Những tuần cuối năm, tay chân miệng và sốt xuất huyết đang tăng ở TP.HCM. Theo bản tin của HCDC ngày 04/11/2026, riêng tuần 44 (26/10 đến 01/11/2026) thành phố ghi nhận 1.959 ca sốt xuất huyết, tăng 16,2% so với trung bình 4 tuần trước, và 1.712 ca tay chân miệng. Từ đầu năm đến tuần 44 đã có 44.549 ca sốt xuất huyết và 45.911 ca tay chân miệng.

Ngày 02/11/2026, thành phố phát động chiến dịch cao điểm phòng hai bệnh này. HCDC cho biết số ca tay chân miệng tăng hơn 65% so với cùng kỳ năm trước, chủng EV71 (có thể gây biến chứng nặng) đang lưu hành, và số ca tăng ở trường mầm non, nhóm trẻ.

Tay chân miệng thường gặp nhất ở trẻ dưới 5 tuổi. Tin vui là những việc nhỏ mỗi ngày trong nhà mình giúp bảo vệ bé rất nhiều. Momby cùng ba mẹ đi qua từng việc nhé.

Tay chân miệng lây qua đường tiêu hoá và qua tiếp xúc với đồ chơi, quần áo, đồ dùng, bề mặt có virus. Virus còn có trong nước bọt, dịch từ nốt phỏng và phân của bé bệnh. HCDC khuyên cả nhà giữ ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch:

• Bàn tay sạch: ba mẹ, ông bà và người trông bé rửa tay bằng xà phòng với nước sạch trước khi nấu ăn, trước khi cho bé ăn, trước khi bế bé, sau khi đi vệ sinh và sau mỗi lần thay tã cho bé.
• Ăn uống sạch: ăn chín, uống chín, dùng nước sạch. Mỗi bé một khăn, một cốc, một bát, một thìa riêng.
• Ở sạch: thường xuyên lau đồ chơi và những bề mặt bé hay chạm bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.
• Nếu bé đi nhà trẻ, ba mẹ hỏi thăm cô về tình hình trong lớp và báo cô ngay khi bé có biểu hiện lạ, để cùng phát hiện sớm.

Sốt xuất huyết không lây trực tiếp từ người sang người mà lây qua vết đốt của muỗi vằn mang virus. Muỗi vằn đốt vào ban ngày và đẻ trứng trong những chỗ chứa nước trong và quanh nhà.

• Mỗi tuần một lần, cả nhà kiểm tra, cọ rửa và đậy kín lu, khạp, bình chứa nước; đổ nước đọng và dọn những vật có thể đọng nước để diệt lăng quăng.
• Cho bé ngủ màn cả giấc trưa và giấc ngày, không chỉ ban đêm. Cửa sổ có lưới chống muỗi thì càng tốt.
• Mặc cho bé quần áo nhẹ, dài tay, che kín tay chân. Khi ra ngoài, phủ màn chống muỗi lên xe đẩy hoặc địu.
• Nếu muốn dùng thuốc chống muỗi bôi da cho bé, ba mẹ hỏi bác sĩ loại phù hợp với tuổi của bé và làm đúng hướng dẫn trên nhãn. Không dùng sản phẩm có dầu khuynh diệp chanh (OLE) hoặc PMD cho trẻ dưới 3 tuổi. Người lớn xịt ra tay mình rồi thoa cho bé, tránh tay, mắt, miệng và chỗ da trầy xước của bé.
• Về vắc xin: theo WHO, vắc xin sốt xuất huyết được khuyến nghị cho trẻ từ 6 đến 16 tuổi ở nơi lây truyền cao, chưa khuyến nghị tiêm cho trẻ dưới 6 tuổi. Với bé dưới 2 tuổi, giữ bé khỏi muỗi đốt là việc ba mẹ làm được ngay.

Thấy bé sốt, ba mẹ đưa bé đi khám để bác sĩ xác định bệnh nhé. Sau đó, những điều dưới đây giúp bé dễ chịu hơn và giúp ba mẹ an tâm hơn:

• Cho bé ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu, để nguội mát, chia nhiều bữa nhỏ. Bé còn bú thì tiếp tục cho bé bú mẹ.
• Hạ sốt đúng thuốc và đúng liều theo cân nặng mà bác sĩ dặn, đúng khoảng cách giữa các lần. Không tự ý cho bé dùng thêm thuốc khác khi chưa có chỉ định.
• Không tự ý dùng aspirin hay ibuprofen: với sốt xuất huyết, các thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu (WHO).
• Giữ các nốt phỏng trên da bé sạch sẽ, tránh làm vỡ. Nếu nốt đã vỡ, sát khuẩn theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Bé bị tay chân miệng nên nghỉ nhà trẻ 7 đến 10 ngày kể từ khi khởi bệnh. Cả nhà không dùng chung đồ cá nhân với bé và rửa tay trước, sau mỗi lần chăm bé.
• Đưa bé tái khám mỗi 1 đến 2 ngày trong 7 đến 10 ngày đầu, hoặc theo lịch bác sĩ hẹn.
• Với sốt xuất huyết, hết sốt chưa có nghĩa là bé đã khỏi. Dấu hiệu cảnh báo thường xuất hiện trong 24 đến 48 giờ sau khi hạ sốt, nên đây là lúc ba mẹ cần để mắt đến bé nhiều nhất.
• Nhà ở xa cơ sở y tế, khó theo dõi bé, hay ba mẹ thấy quá lo lắng: bé nên được nhập viện để theo dõi an toàn hơn.